Ο Εθνικός Μηχανισμός Συντονισμού, Παρακολούθησης και Αξιολόγησης των Πολιτικών Κοινωνικής Ένταξης και Κοινωνικής Συνοχής
θεσμοθετήθηκε ως μέτρο καλής διακυβέρνησης των πολιτικών κοινωνικής ένταξης με το ν.4445/2016 (ΦΕΚ 236 Α’).
Αποτελεί έναν ενιαίο οργανικό σχηματισμό που έχει ως σκοπό:
- τη διαπίστωση των κοινωνικών αναγκών
- το συντονισμό της χάραξης πολιτικών κοινωνικής ένταξης,
- την παρακολούθηση και αξιολόγηση της εφαρμογής τους,
- την ενίσχυση της πληροφόρησης, της διαφάνειας, της αποδοτικότητας
- και αποτελεσματικότητας του συστήματος κοινωνικής προστασίας.
Στο αυτοδιοικητικό επίπεδο, τα όργανα του ΕΜ αποτελούν οι
- Διευθύνσεις Κοινωνικής Μέριμνας των Περιφερειών,
- Τα Περιφερειακά Παρατηρητήρια,
- Οι Κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων
- Κέντρα Κοινότητας.
Σημαντικές καινοτομίες του Εθνικού Μηχανισμού αποτελούν:
- η θεσμοθέτηση της υποχρέωσης για εκπόνηση τακτικών εκθέσεων (συνήθως σε ετήσια βάση) από όλα τα όργανα, σε όλα τα επίπεδα.
- η καθιέρωση, μέσω του ΕΓΠΣ, μιας αμφίδρομης διαδικασίας, μεταξύ κεντρικής και περιφερειακής-τοπικής διοίκησης.
Διεύθυνση Κοινωνικής Μέριμνας
Με τον N.4445/2016 στο αυτοδιοικητικό επίπεδο λειτουργίας του Εθνικού Μηχανισμού, η Διεύθυνση Κοινωνικής Μέριμνας της κάθε Περιφέρειας είναι αρμόδια για:
- την κατηγοριοποίηση, ιεράρχηση και επεξεργασία παρεμβάσεων, προτάσεων και επιμέρους αναγκών, όπως αυτές προκύπτουν από τη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης και τις σχετικές εισηγήσεις των Περιφερειακών και Δημοτικών Συμβουλίων και των αρμόδιων για θέματα κοινωνικής προστασίας υπηρεσιών τους,
- διατύπωση εισηγητικών προτάσεων για τη λήψη μέτρων και τη διαμόρφωση σχετικών πολιτικών και την υποβολή τους στο Περιφερειακό Συμβούλιο για έγκριση,
- τη σύνταξη της Περιφερειακής Στρατηγικής για την Κοινωνική Ένταξη (ΠΕ.Σ.Κ.Ε.), σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Διεύθυνσης Κοινωνικής Ένταξης και Κοινωνικής Συνοχής και της Διεύθυνσης Καταπολέμησης της Φτώχειας,
- το συντονισμό των Δήμων εντός των ορίων της οικείας Περιφέρειας σε θέματα κοινωνικής αλληλεγγύης και τη μέριμνα για την εφαρμογή των οριζόντιων μέτρων πολιτικής και την ανάπτυξη παρεμβάσεων στο πλαίσιο της αντιμετώπισης ειδικών τοπικών αναγκών,
- την κατάλληλη υποστήριξη και διάθεση τεχνογνωσίας στους Δήμους για την εφαρμογή και παρακολούθηση των πολιτικών κοινωνικής ένταξης,
- την παρακολούθηση σε περιφερειακό επίπεδο των ΠΕ.Σ.Κ.Ε., με έμφαση στην πρόοδο, που έχει επιτευχθεί κατά την εφαρμογή των επιμέρους δράσεων και την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί, τόσο σε επίπεδο Περιφέρειας, όσο και σε επίπεδο Δήμων, η. την αξιοποίηση στοιχείων και πληροφοριών από τα πληροφοριακά συστήματα και τις εισηγήσεις των Κοινωνικών Υπηρεσιών των Δήμων, καθώς και την εξέταση της μεταβολής των δεικτών κοινωνικού αποκλεισμού, σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα,
- τη διενέργεια τακτικών συναντήσεων με εκπροσώπους της οικείας Περιφέρειας, των Δήμων, των κοινωνικών εταίρων, της κοινωνίας των πολιτών, των φορέων υλοποίησης παρεμβάσεων κοινωνικού χαρακτήρα, της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης στο πλαίσιο Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος (Ε.Υ.Δ.-Π.Ε.Π.), του Τμήματος Κοινωνικών Υποθέσεων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, σχετικά με την υλοποίηση των επιμέρους παρεμβάσεων και γενικότερα τη διενέργεια κοινωνικού διαλόγου - διαβούλευσης σε περιφερειακό επίπεδο,
- τη δικτύωση των φορέων υλοποίησης προνοιακών παρεμβάσεων και κοινωνικών υπηρεσιών σε περιφερειακό επίπεδο,
- σύνταξη και υποβολή ετήσιας έκθεσης, κατόπιν έγκρισης από το οικείο Περιφερειακό Συμβούλιο, προς τις αρμόδιες υπηρεσίες της Διεύθυνσης Κοινωνικής Ένταξης και Κοινωνικής Συνοχής και της Διεύθυνσης Καταπολέμησης της Φτώχειας της Γενικής Διεύθυνσης Πρόνοιας.
Περιφερειακό Παρατηρητήριο Κοινωνικής Ένταξης της Περιφέρειας Αττικής
Σύμφωνα με το ΦΕΚ 1661/τεύχος δεύτερο/11-05-2018 και την υπ’ αριθμ. 37419/13479/2018 απόφαση του Συντονιστή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής, με την οποία τροποποιήθηκε και επικαιροποιήθηκε ο Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας Αττικής, προβλέφθηκε οργανικά η λειτουργία του Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Ένταξης της Περιφέρειας Αττικής.
Με τον ν.4445/2016 η λειτουργία του κάθε Περιφερειακού Παρατηρητήριου Κοινωνικής Ένταξης της κάθε Περιφέρειας αποσκοπεί:
- στην αποτελεσματική παρακολούθηση και το συντονισμό των στόχων, οι οποίοι εξειδικεύονται στο πλαίσιο της ΠΕ.Σ.Κ.Ε.,
- στην ανάδειξη τοπικών αναγκών σε θέματα πολιτικών κοινωνικής προστασίας, πρόνοιας και αλληλεγγύης,
- στη διαβίβαση στοιχείων και πληροφοριών στο Ε.ΓΠ.Σ. του Εθνικού Μηχανισμού,
- στην αποτύπωση και χαρτογράφηση των χωρικών διαστάσεων της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.
Ως πυλώνας της κοινωνικής ένταξης σε αυτοδιοικητικό επίπεδο, το Παρατηρητήριο προωθεί ιδίως τις ακόλουθες δράσεις:
- την εκπόνηση ετήσιας Περιφερειακής Έρευνας Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης για τη διαπίστωση των επιπτώσεων συγκεκριμένων πολιτικών στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της οικείας Περιφέρειας,
- την ανάπτυξη και εφαρμογή εργαλείων και δεικτών παρακολούθησης των διαδικασιών κοινωνικής ένταξης των ωφελούμενων της ΠΕ.Σ.Κ.Ε., ιδίως σε ζητήματα, που άπτονται της ένταξης στην αγορά εργασίας και της ανάπτυξης οικονομικής δραστηριότητας,
- την παρακολούθηση και καταγραφή κοινωνικών φαινομένων, όπως της ακραίας φτώχειας, των υπερχρεωμένων νοικοκυριών και της αντιμετώπισης κοινωνικών προβλημάτων, ιδιαίτερα των ευάλωτων πληθυσμιακών ομάδων,
- Τη δημιουργία διαδικτυακής πύλης για την καταγραφή της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, τη συλλογή, επεξεργασίας και ανάλυση συγκεντρωτικών στοιχείων στατιστικού χαρακτήρα και αναφορών κοινωνικών φαινομένων σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, καθώς και δράσεων της περιφερειακής στρατηγικής.
Συνεργασία Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Ένταξης Αττικής με τη Δομή Social Network Αττική
Το Περιφερειακό Παρατηρητήριο Κοινωνικής Ένταξης της Περιφέρειας Αττικής λειτουργεί σε συνεργασία με το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Αττικής μέσω της «Δομή Υποστήριξης Δράσεων Κοινωνικής Συνοχής και Αναπτυξιακής Παρέμβασης Social Network Αττική» του Ε.Π. Αττική 2014-2020 (http://www.social-network.gr/) . Πιο συγκεκριμένα:
- Το Ν. 4314/2014 «Για τη διαχείριση, τον έλεγχο και την εφαρμογή αναπτυξιακών παρεμβάσεων για την προγραμματική περίοδο 2014-2020»
- Τη με αρ. πρωτ. 137675/ΕΥΘΥ1016/19-12-2018 (ΦΕΚ5968/Β/31-12-2018) Υπουργική Απόφαση «Αντικατάσταση της υπ' αριθ. 110427/ΕΥΘΥ/1020/20.10.2016 (ΦΕΚ Β' 3521) υπουργικής απόφασης με τίτλο «Τροποποίηση και αντικατάσταση της υπ' αριθμ. 81986/ΕΥΘΥ712/31.7.2015 (ΦΕΚ Β' 1822) υπουργικής απόφασης «Εθνικοί κανόνες επιλεξιμότητας δαπανών για τα προγράμματα του ΕΣΠΑ 2014-2020 –Έλεγχοι νομιμότητας δημοσίων συμβάσεων συγχρηματοδοτούμενων πράξεων ΕΣΠΑ 2014-2020 από Αρχές Διαχείρισης και Ενδιάμεσους Φορείς – Διαδικασία ενστάσεων επί των αποτελεσμάτων αξιολόγησης πράξεων»
- Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα "Αττική 2014- 2020"
- Την Περιφερειακή Στρατηγική Κοινωνικής Ένταξης (ΠΕΣΚΕ) Περιφέρειας Αττικής Την υπ΄αριθμ΄4235/21.12.2017 απόφαση της Περιφερειάρχη Αττικής με θέμα: «Ένταξη της πράξης «Δομή υποστήριξης δράσεων κοινωνικής συνοχής και αναπτυξιακής παρέμβασης-Social Network Αττική» με Κωδικό ΟΠΣ 5017272 στο επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Αττική 2014-2020.
